Kopalnia Soli w Bochni

Miejsce: Kopalnia Soli w Bochni

 Trudno uwierzyć, ale Bochnia (miasto o populacji liczącej 30tyś. mieszkańców), jest najstarszym miastem małopolski. Oddalone jest ono od centrum Krakowa o około 40 km. 

 

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1198r., natomiast sól warzoną, która powstaje poprzez odparowywanie wody z solanki, uzyskiwano już 3500 lat temu. 27 lutego 1253r. Bochnia uzyskała prawa miejskie nadane przez Bolesława Wstydliwego. Niewątpliwy wpływ na decyzję ówczesnego króla Polski, miał fakt odkrycia przez Wierzbięta Gryfitę, soli kamiennej. Założono tam wtedy Żupę bocheńską- królewskie przedsiębiorstwo solne.

Kopalnia Soli Bochnia jest najstarszą kopalnią soli na terytorium RP i zarazem najstarszym, nieprzerwanie czynnym przedsiębiorstwem w Europie. Po ośmiuset latach funkcjonowania stała się istnym, podziemnym miastem, które zachwyca kaplicami wykutymi w skałach, solnymi rzeźbami o nieodpartym kunszcie oraz niepowtarzalnymi wyrobiskami. Można tam również oglądnąć urządzenia, służące górnikom w zamierzchłych czasach . Bocheńska Kopalnia Soli przynosiła Polsce ogromne dochody, dlatego też w 1368r. Kazimierz Wielki wydał „Ordynację Górniczą”- dokument, w którym król zawarł regulacje dotyczące zasad organizowania żup solnych, oraz ustanowił prawa dotyczące jej sprzedaży. Za jego panowania nasz kraj eksportował sól do Rusi i na Węgry a w kopalni pracowało nawet do 150 osób, co na tamte czasy było ogromną ilością etatów. W XV i XVI w. Żupa bocheńska, która posiadała dwa szyby (Gazaris i Sutoris- eksploatowany do dziś) wraz z Żupą krakowską a więc Kopalnią Soli w Wieliczce, rozwinęły się na tyle, iż powstały trzy nowe szyby (Regis, Bochneris, Campi) a zatrudnienie wzrosło do 500 kopaczy, czyli ówczesnych górników. Wojny oraz upadek gospodarczy Polski zaistniałe w XVII w. przyczyniły się do spowolnienia rozwoju przedsiębiorstwa, które po 1772r., a więc po pierwszym rozbiorze Polski, dostało się pod jurysdykcję imperium Habsburgów (Austria) i taki stan rzeczy utrzymał się aż do odzyskania przez Polskę niepodległości, a więc do 11 listopada 1918r. Jednak w czasach austriackiego zaboru, w 1785r. nastąpił kolejny progres zakładu wydobywczego, kiedy to stanowisko naczelnika objął Dionizy Stanetti. Za jego rządów rozbudowano system wentylacji oraz wydrążono kolejny szyb, otwarty w 1794r., dający dostęp do nowych pokładów surowca, któremu nadano nazwę Satnetti. W XXw. Kończące się złoża soli, sprawiły iż dalsze wydobywanie stało się mało opłacalne, więc zatrzymano produkcję na skalę przemysłową.

 

W 1981r. Kopalnia Soli Bochnia została wpisana do rejestru zabytków. Obecnie głównie funkcjonuje jako obiekt turystyczny i leczniczy. Znajduje się w nim m.in. Komora Ważyn, która jest największym podziemnym pomieszczeniem w Europie wykonanym ludzkimi rękoma. Panuje tam specyficzny mikroklimat, wpływający zdrowotnie na różne schorzenia- przede wszystkim układu oddechowego.

 

W kopalni, po dziś dzień, funkcjonuje sprawny, choć okazjonalnie uruchamiany mechanizm poruszany pracą silnika parowego,który służy do napędu wind. Jest to unikalny, czynny zabytek techniki w skali Europy.

 

Zwiedzanie kopalni proponujemy zarówno w celach zdrowotnych jak i poznawczych.

 

Godziny otwarcia oraz cennik dostępny na stronie: http://www.kopalniasoli.pl



Galeria zdjęć




Dodaj komentarz
skomentuj


  Piotr Włodkowic @ 2013-10-13 16:24 Odpowiedz odpowiedz

Edytowanie notatki typu historycznego powinno się powierzać historykowi. Jeśli powierza się ją amatorowi, osiąga się efekt komiczny, jak widać powyżej. Na \"rewelacjach\" branych z wikipedii noga powinęła się już niejednemu ignorantowi (vide Bronek-Borat) Całość tekstu aż roi się od błędów. Oto najważniejsze: - w to że Bochnia jest najstarszym miastem w Małopolsce (nb. dzielnicy pisanej DUŻĄ literą)nie trzeba wierzyć, bo to zgoła nieprawda. Ani z punktu widzenia metryki osadnictwa, ani daty lokacji na prawie niemieckim nie da się takiej tezy, co do Bochni, udowodnić. - Bolesław zwany Wstydliwym nie był królem Polski (trwało przecież rozbicie dzielnicowe) a jedynie księciem dzielnicy krakowskiej (senioralnej) oraz sandomierskiej, - Wierzbięta z Ruszczy (bo zapewne o niego chodzi) nie miał nic wspólnego z odkryciem pokładów solnych w Bochni (był wtedy dzieckiem). Jeśli którykolwiek ze Świebodziców (Gryfitów) miał jakiś (?)z tym faktem związek, to być może był to Klemens z Ruszczy, zaufany doradca Bolesława Wstydliwego, kasztelan i wojewoda krakowski, - nie było NIGDY takiego przedsiębiorstwa, czy tworu prawnego, jak Żupa bocheńska, były za to Żupy Krakowskie, na które składały się warzelnie i fodyny (kopalnie) bocheńska i wielicka. Rzekoma Żupa krakowska nie oznacza zatem samej kopalni wielickiej, - trzeba rozumieć, że termin ŻUPA pierwotnie nie oznaczał kopalni głębinowej a sieć studni solankowych, z których czerpano solny roztwór do odparowywania na ogniu. Wielość wież (studni solankowych z żurawiem wyciągowym)czyniła z Wieliczki główne centrum solowarstwa w Małopolsce i to już od czasów neolitycznych. - mimo zapędów autora do zmarginalizowania ośrodka wydobycia soli kamiennej w Wieliczce, nie da się ukryć, że to właśnie ona wiodła prym w omawianym \"królewskim przedsiębiorstwie\", choćby z tego względu, że jej zasoby są 5-6 razy bogatsze w surowiec mineralny, niż złoże bocheńskie. Drugim powodem do tej przewagi (widocznym zwłaszcza od końca XIII w.) jest geologiczna dostępność wielkobryłowego i pokładowego złoża wielickiego. Łatwiej go było eksploatować górniczo, niż soczewkowe (ze znacznym pochyleniem kątowym) złoże bocheńskie. Zwiedzając obie kopalnie można to bez trudu stwierdzić. Duże lub nawet wielkie komory wielickie na poziomach 1-3 są nie do pomyślenia w Bochni, - to, że daty lokacji Bochni i Wieliczki na prawie (magdeburskim i frankońskim) dzieli kilkadziesiąt lat nie uprawnia autora notatki do twierdzenia, że w Wieliczce wydobywano sal durum (sól twardą) z tak znacznym opóźnieniem. Lokalizacja Zamku Żupnego - centrum Żup monarszych, właśnie w Wieliczce świadczy o tym, że to właśnie złoże wielickie uznano za wiodące. - kopalnie soli nie są miastami. Ani \"istnymi\" ani jakimikolwiek, są siecią korytarzy i wyrobisk. Nawet obecnie, w dobie boomu turystycznego, trudno w nich znaleźć mieszkania lub domy - coś, co ewidentnie charakteryzuje miasta. - autor pisze: \"wydrążono kolejny szyb, otwarty w 1794 r. (...), któremu nadano nazwę Satnetti\". A nie przypadkiem Stanetti? Jeśli odpisywać, to przynajmniej bez literówek ... Nota bene - przypisywanie temu austriackiemu urzędnikowi całości zasług w podniesieniu stanu kopalni jest nieporozumieniem. - i najśmieszniejszy kwiatek - \"Komora Ważyn, która jest największym podziemnym pomieszczeniem w Europie wykonanym ludzkimi rękoma\". Otóż współczesna komora Ważyn jest zespołem wyrobisk (38, 39 i 40) połączonych ze sobą mechanicznie, w latach 1984-90, przy pomocy kombajnu chodnikowego Alpine AM-50. Nawet po takim zabiegu jej kubatura nie jest w stanie równać się z takimi wielickimi olbrzymami, jak komory Michałowice, Drozdowice, Staszic, drążonymi nb. całkowicie ręcznie.

  Iwona @ 2013-11-04 22:30 Odpowiedz odpowiedz

O tym że Wierzbięta Gryfita natrafił na pokłady soli kamiennej w Bochni można przeczytać w książkach, niekoniecznie w wikipedii, dlaczego uważasz że było inaczej? Czy historycy się mylą?




powrót



Opublikowano przez: Twoja Małopolska
Data publikacji: 19 Lutego 2011

Podziel się